Đang chạy xe trên đường nhưng phải đến sát ngã tư bạn mới đọc được biển báo, hoặc liên tục phải nheo mắt để nhìn rõ dòng chữ trên màn hình cuộc họp. Những khoảnh khắc lờ mờ này thường xuyên bị bỏ qua vì guồng quay công việc bận rộn, khiến nhiều người cứ mãi trì hoãn và không biết chính xác khi nào đo mắt mới thực sự cần thiết. Sự chủ quan này chính là nguyên nhân hàng đầu khiến tình trạng thị lực sụt giảm không phanh. Đừng đợi đến khi mọi thứ trước mắt trở nên mờ mịt mới bắt đầu lo lắng. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo là cách đơn giản nhất để bạn kịp thời cứu lấy "cửa sổ tâm hồn".
Vì sao chủ đề này quan trọng?
Mắt là một cơ quan vô cùng linh hoạt nhưng cũng rất dễ bị tổn thương. Khi thị lực có dấu hiệu suy giảm (do cận thị, viễn thị, loạn thị hoặc do lão thị ở người lớn tuổi), các cơ điều tiết bên trong mắt sẽ phải tự động gồng lên, làm việc với cường độ gấp đôi bình thường để cố gắng ép thủy tinh thể lấy nét hình ảnh.
Nếu bạn không đi đo mắt kịp thời để có chiếc kính hỗ trợ đúng độ, đôi mắt sẽ luôn trong trạng thái làm việc quá tải. Hậu quả nhãn tiền là tình trạng nhức mỏi, khô rát lan tỏa. Về lâu dài, việc để mặc mắt phải gồng gánh sẽ làm số độ khúc xạ tăng lên rất nhanh, đi kèm với đó là những cơn đau đầu dai dẳng làm suy giảm nghiêm trọng chất lượng cuộc sống và hiệu suất công việc của bạn.
Những dấu hiệu cảnh báo thị lực đang thay đổi
Cơ thể luôn có cách để gửi tín hiệu cho chúng ta. Bạn cần sắp xếp thời gian đi kiểm tra thị lực ngay nếu gặp từ một đến hai dấu hiệu dưới đây:
* Tầm nhìn bị mờ hoặc nhòe: Đây là dấu hiệu rõ ràng nhất. Bạn cảm thấy khó khăn khi nhận diện khuôn mặt người quen ở phía bên kia đường (dấu hiệu cận thị), hoặc đột nhiên thấy chữ trên điện thoại, báo giấy bị nhòe đi, phải đưa ra xa mới đọc được (dấu hiệu viễn thị hoặc lão thị).
* Thường xuyên phải nheo mắt: Khi hình ảnh bị mờ, phản xạ tự nhiên của chúng ta là nheo mí mắt lại. Hành động này giúp thu hẹp lượng ánh sáng đi vào mắt, tạo ra một "lỗ kim" quang học tạm thời giúp hình ảnh rõ hơn một chút. Nếu bạn liên tục phải nheo mắt khi xem tivi hay đọc bảng, đã đến lúc đi đo mắt.
* Mỏi mắt và nhức đầu thường xuyên: Đặc biệt là những cơn đau âm ỉ ở vùng trán, hai bên thái dương và hốc mắt xuất hiện sau vài giờ làm việc với máy tính, đọc sách hoặc lái xe đường dài.
* Nhạy cảm với ánh sáng (Chói lóa): Khi đi xe vào buổi tối, bạn cảm thấy rất chói mắt, khó chịu và thấy các quầng sáng (halo) tỏa ra từ đèn pha của xe đối diện hoặc từ đèn đường. Đây có thể là dấu hiệu loạn thị hoặc lớp phủ chống chói trên kính của bạn đã hỏng.
Lịch kiểm tra thị lực định kỳ chuẩn khoa học
Bên cạnh những dấu hiệu bất thường, các chuyên gia nhãn khoa luôn khuyến cáo một lịch trình định kỳ. Để trả lời cho câu hỏi khi nào đo mắt nếu tôi thấy mắt mình vẫn bình thường, hãy tham khảo các mốc thời gian sau:
* Trẻ em trong độ tuổi đi học (6 - 18 tuổi): Đây là giai đoạn cơ thể phát triển mạnh và độ cận cũng tăng nhanh nhất do áp lực học hành. Cần đo mắt định kỳ 6 tháng/lần để kiểm soát số độ cận và thay tròng kính kịp thời, tránh tình trạng nhược thị.
* Người trưởng thành (19 - 40 tuổi) đã đeo kính: Bạn nên đi kiểm tra lại mắt 6 tháng đến 1 năm/lần. Công việc văn phòng với cường độ tiếp xúc màn hình cao có thể làm thay đổi thị lực hoặc làm tròng kính cũ trầy xước, xô lệch.
* Người chưa từng đeo kính (thị lực bình thường): Dù cảm thấy mắt khỏe, bạn vẫn nên kiểm tra tổng quát 1 - 2 năm/lần để sàng lọc các bệnh lý thầm lặng.
* Người bước sang tuổi 40: Quá trình lão hóa tự nhiên bắt đầu khiến thủy tinh thể mất đi độ đàn hồi (lão thị). Bạn cần đo mắt mỗi năm 1 lần để được tư vấn các dòng kính đa tròng hoặc kính đọc sách phù hợp.
Chú ý đến tình trạng của chiếc kính hiện tại
Đôi khi, thị lực của bạn không thay đổi, nhưng thủ phạm gây nhức mỏi lại chính là chiếc kính bạn đang đeo. Bạn cần đi đo mắt và thay tròng kính mới khi:
* Tròng kính trầy xước chằng chịt: Những vết xước dăm trên mặt kính làm ánh sáng bị tán xạ trước khi vào mắt, khiến hình ảnh lờ mờ và gây lóa mắt dữ dội. Lớp phủ chống ánh sáng xanh hoặc tia UV cũng đã không còn tác dụng.
* Gọng kính xô lệch nặng: Gọng kính lỏng lẻo, bị vênh khiến tâm tròng kính trượt ra khỏi vị trí đồng tử của mắt. Mắt bạn sẽ phải nhìn qua vùng rìa méo mó của kính gây chóng mặt.
Những lỗi thường gặp
* Tự test thị lực qua các ứng dụng trên mạng: Các bài kiểm tra qua màn hình điện thoại chỉ mang tính chất giải trí, hoàn toàn không thể thay thế máy đo khúc xạ chuyên dụng và kinh nghiệm của kỹ thuật viên. Đừng dựa vào đó để tự ý mua kính.
* Chờ mờ hẳn mới đi đo: Tâm lý "kính cũ vẫn ráng nhìn được" khiến mắt bạn phải điều tiết quá độ mỗi ngày. Đến khi bạn chịu đi đo, số độ có thể đã vọt lên vài diop.
* Mượn kính của người khác đeo tạm: Mỗi người có một khoảng cách đồng tử (PD) và thông số khúc xạ riêng biệt. Đeo kính của người khác, dù có cảm giác "nhìn rõ hơn", sẽ làm mắt bạn bị rối loạn điều tiết nghiêm trọng và gây đau đầu dữ dội.
Gợi ý dành cho khách hàng
Để buổi đo mắt diễn ra chính xác và mang lại kết quả tốt nhất, bạn hãy lưu ý những điều sau:
* Để mắt nghỉ ngơi trước khi đo: Tránh thức khuya, cày phim hay chơi game liên tục trước khi đến cửa hàng. Nếu mắt đang quá mỏi mệt và căng thẳng, kết quả đo từ máy tự động (bắn độ) có thể bị sai lệch (cận thị giả).
* Mang theo chiếc kính đang sử dụng: Kỹ thuật viên sẽ kiểm tra lại thông số độ trên chiếc kính cũ, từ đó có cơ sở đối chiếu và đánh giá mức độ thay đổi thị lực của bạn trong thời gian qua.
* Nêu rõ thói quen sinh hoạt: Hãy chia sẻ với người đo mắt về công việc của bạn (ngồi máy tính 8 tiếng/ngày, hay thường xuyên chạy xe ngoài đường...) để họ tư vấn loại tròng kính và mức độ hỗ trợ phù hợp nhất.
Khi nào nên đến cửa hàng kính mắt?
Hãy ghé qua phòng khám hoặc các cửa hàng kính mắt uy tín ngay lập tức nếu bạn thấy các biểu hiện sau:
* Đã hơn 6 tháng kể từ lần kiểm tra mắt cuối cùng của bạn.
* Mắt phải nheo liên tục, có dấu hiệu nhìn thấy hình ảnh bị bóng đôi (nhìn một thành hai).
* Gọng kính bị lỏng gãy, tròng kính xước dăm cản trở tầm nhìn.
Lưu ý y khoa:* Nếu bạn đột ngột bị mất thị lực một phần, mắt sưng tấy, đỏ ngầu, nhức buốt dữ dội hoặc thấy những chớp sáng lóe lên liên tục, hãy đến ngay bệnh viện chuyên khoa mắt để được bác sĩ can thiệp y tế, vì đây có thể là dấu hiệu của các bệnh lý nguy hiểm như bong võng mạc hay tăng nhãn áp cấp tính.
Kết luận
Việc xác định đúng thời điểm khi nào đo mắt không chỉ giúp bạn nhanh chóng khắc phục các cản trở về tầm nhìn mà còn là biện pháp phòng ngừa hữu hiệu để bảo vệ sức khỏe nhãn khoa. Lắng nghe những dấu hiệu nhức mỏi, mờ nhòe từ cơ thể và tuân thủ lịch kiểm tra định kỳ 6 tháng - 1 năm/lần chính là khoản đầu tư thông minh và rẻ nhất để đôi mắt luôn giữ được sự tinh anh, sáng khỏe.
Nếu bạn chưa biết chọn gọng kính hoặc tròng kính nào phù hợp, hãy nhắn thông số độ hoặc ghé cửa hàng để được tư vấn kỹ hơn.